دستورالعمل محاسبه شاخص OEE

مقدمه
به منظور داشتن ابزارهای مناسب برای ارزیابی عملکرد سازمان نت تعریف یک مجموعه از شاخص های کمی که لازم است به طور منظم،اندازه گیری و ثبت و ضبط شده و در اختیار مدیریت و کاربران در سطوح مختلف سازمان نت قرار گیرند امری الزامی است.این شاخص ها باید به نحوی تعریف شوند که مقادیر و اعداد لازم برای محاسبه آنها به سادگی و به دقت مناسب از بخش های مختلف سازمان قابل برداشت باشند.   شاخص حداکثر اثربخشی تجهیزات یا همان OEE یکی از شاخص های مهم در بحث نگهداری و تعمیرات بهره ور فراگیر است ولی این شاخص مختص TPM نیست.
اثر بخشي جامع تجهيزات چيست ؟
OEE Overall Equipment Effectiveness)) یا Total Equipment Effectiveness-TEE))
يك اندازه گيري جامع از تجهيزات توليدي كارخانجات مي باشد OEE.از متدلوژی كاهش مشكل تجهيزات توليدي و اجراي بهبود مداوم توليد استفاده مي كند و در ابتدا از اقدامات اصلاحي به بهترين وجه در جهت محدود كردن تجهيزاتي كه تاثير منفي بر توليد داشته باشند استفاده مي كند . ودر انتها اقدامات اصلاحي به ديگر قسمت هاي كارخانه بسط داده مي شود .
معمولا شاخص های مورد استفاده در سیستم نت مثل:MTBF,MTTR,MDT, ,هزینه نیروی انسانی و… به تنهایی قابل تحلیل و تصمیم گیری نیستند ولی در شاخص OEE تقریبا همه عوامل اصلی در خروجی دیده شده است و لذا اگر نرخ کیفیت با استانداردهای تعریف شده شرکت های دیگر تقریبا یکی باشد(تعریف حدود رد و قبول محصولات تولیدی)می توان شرکت ها را با عدد OEE آنها مقایسه کرد.
OEE شاخص رایجی است که از آن زیاد استفاده می شود ولی نکته قابل توجه اینجاست که این شاخص در مدت زمانی که ماشین باید کار کند(به عبارتی زمان برنامه ریزی شده برای کار ماشین) محاسبه می شود،لذا جهت به حداکثر رساندن اثربخشی تجهیزات علاوه بر محاسبه OEE و متعاقبا ریشه یابی و تحلیل،تعریف اقدامات اصلاحی و در نهایت بهبودOEE،زمان توقفات برنامه ریزی شده از جمله زمان های:استراحت، تنظیمات،PMو… را هم باید مورد تحلیل و بررسی قرار داده و آنها را در بهینه ترین حالات ممکن تحت کنترل داشته باشیم تا حتی المقدور زمانی که ماشین باید کار کند و در دسترس برای تولید باشد افزایش یابد و اثر خود را در افزایش OEE نشان دهد.
يکي از مشکلات در محاسبه اين شاخص جمع آوري داده هاي دقيق از واحدهاي مختلف سازمان است و ميزان همکاري و مشارکت آنها در اين خصوص مهم است ، چون تمامي داده هاي لازمه در واحد نت متمرکز نمي باشد لذا بايد بدانيم که شاخص اثر بخشي کلي تجهيزات فقط براي واحد نت نيست زیراکه  تجهيزات و دستگاه ها نيز فقط متعلق به واحد نت نيستند. همه و همه در قالب فراگير بودن مي گنجند. يعني همان نگهداري و تعميرات بهره ور فراگير.
اثر بخشي کلي تجهيزات جهت روشن کردن ميزان تاثير شش ضرر يا اتلاف عمده است و مي توان گفت: “شاخص سلامت عمومي تجهيزات است”. اگر به مباحث ايزو 9000 و ايزو تي اس به خواهيم به نت بهره ور فراگير نگاه کنيد شاخص اثر بخشي کلي تجهيزات پوشش دهنده بسياري از خواسته هاي مباحث مديريت سيستم کيفيت مي باشد.
شش ضرر يا اتلاف عمده
به طور کلي مشکلاتي ( شش ضرر يا اتلاف عمده ) که موجب اتلاف در راندمان تجهيزات بوجود آيد و باعث ضرر سازمان مي شود عبارتست از:
۱-خرابي اضطراری دستگاهها
۲- تنظيم دستگاهها
۳-توقفات موقتي دستگاه ها
۴-کم بودن سرعت کار
۵-خرابي محصولات و دوباره کاري ها
۶-اشکالات در فرایند
اتلاف 1و2 مربوط به قابلیت دسترسی،3و4 مربوط به ضریب کارایی و اتلاف 5و6 مربوط به ضریب کیفیت است
يکي از اهداف اصلي در نگهداري و تعميرات بهره ور فراگير TPM ريشه کن کردن اين شش اتلاف است و در اندازه گيري شاخص اثر بخشي کلي تجهيزات OEE مي توان مقادير اين شش ضرر را انداره گيري و بدست آورد و با استفاده از يک نمودار پارتو موارد عمده و اصلي را شناسائي کرد و بر روي آنها تمرکز بيشتري داشته تا بتوان الويت بندي اقدامات را براي حذف کامل آنها برنامه ريزي کرد.
 معرفی پارامترها
زمان اشغال
زمان اشغال مدت زمانی است که برای یک سیستم تولیدی (یک ماشین،یک تجهیز) در نظر گرفته شده است تا به تولید یک محصول خاص مشغول باشد.
زمان تولیدی(بهره برداری)
به دلیل وجود ضایعات 1و2 از شش ضایعه ماشین ها نمی توانند همواره در کل زمان اشغال در حال کار بوده و تولید داشته باشند.
زمان خالص تولیدی
عبارتست از مقدار زمانی که در صورتیکه ماشین با سرعت اسمی  و بدون توقف کار می کرد،برای تولید یک مقدار مشخص محصول صرف می شد.به دلیل وجود ضایعات3و4زمان خالص تولیدی از زمان تولیدی کمتر است.
زمان مفید تولید
در صورتیکه محصولات تولید شده توسط ماشین همگی سالم نباشد نمی توان گفت که ماشین در زمان خالص تولیدی خود به طور کامل کار مفید انجام داده است. زمان خالص تولید برابر است با زمان خالص تولید منهای زمانی است که ماشین محصول ناسالم تولید نموده است.
سرعت اسمی
سرعت اسمی یک تجهیز عبارت از مقدار تولید دریک واحد زمان است که تجهیز برای کار در این سرعت طراحی شده است و توسط سازندگان اعلام می شود.
زمان اسمی
مقدار زمانی که طبق مشخصات ارائه شده توسط سازندگان باید یک ماشین برای تولید واحد محصول صرف نماید که برابر است با 1 بر سرعت اسمی
3عامل که در محاسبه OEE استفاده می شود به شرح زیر است:
قابليت دسترسي (Availability)
عبارت است از نسبت زمان تولیدی به زمان اشغال ماشین
A=(قابلیت دسترسی) =(اشغال زمان – رکود زمان)/( اشغال زمان)
نسبت كارآيي (Performance)
عبارت از زمانی که بر اساس سرعت اسمی باید ماشین برای تولید مقدار مشخصی از محصول صرف نماید به زمانی که عملا  ماشین برای تولید این مقدار محصول صرف نموده است.
P=  (نسبت کارایی)=(اسمی زمان *تولید مقدار)/(تولیدی زمان)
نسبت تولید سالم (Quality)   
عبارت از نسبت محصول سالم به کل مقدار محصول که توسط ماشین تولید شده است.
Q=  (نسبت تولید سالم)=(تولید مقدار – ضایعات مقدار)/(تولید مقدار)
فرمول OEE
OEE = A × P × Q
فایل اکسل محاسبه کارایی OEE اثر بخشي جامع تجهيزات

1 دیدگاه در “دستورالعمل محاسبه شاخص OEE

  • خرداد 1, 1399 در 3:27 ق.ظ
    Permalink

    با سپاس از زحمات شما بسيار عالي بود

    پاسخ دادن

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

79 − = 76